น้ำท่วม ผู้ป่วยติดยาหรือสุราต้องเตรียมตัวอย่างไร? เช็กลิสต์ไม่ให้การบำบัดขาดตอน

หลักสำคัญคือ เตรียมยาและข้อมูลการรักษาให้พร้อมก่อนน้ำมา รู้ช่องทางติดต่อทีมบำบัดและเบอร์ฉุกเฉิน ไม่หยุดยาหรือหยุดดื่มเองทันที และวางแผนไว้ล่วงหน้าหากต้องอพยพ กรมสุขภาพจิตแนะนำให้ผู้ป่วยและครอบครัวตรวจสอบยาที่ใช้อยู่และเตรียมให้เพียงพอ ไม่รอจนยาใกล้หมด บทความนี้รวบรวมเป็นเช็กลิสต์ที่ครอบครัวทำตามได้ทันที
ทำไมการบำบัดขาดตอนช่วงน้ำท่วมจึงอันตราย
ภัยพิบัติมักทำให้บริการบำบัดและการเข้าถึงยาหยุดชะงัก ทั้งเพราะเดินทางไม่ได้ สถานพยาบาลได้รับผลกระทบ หรือต้องย้ายไปอยู่ที่อื่น สำหรับผู้ที่กำลังบำบัด การขาดยา ขาดการติดตาม และขาดคนรอบข้างที่เคยช่วยประคอง ล้วนเพิ่มความเสี่ยงต่อการกลับไปใช้ซ้ำ
สำหรับผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ การขาดเหล้ากะทันหันเพราะน้ำท่วมก็อันตรายเช่นกัน กรมสุขภาพจิตเตือนว่าการหยุดดื่มทันทีโดยไม่มีแพทย์ดูแลอาจทำให้เกิดอาการมือสั่น เหงื่อออก กระวนกระวาย และในรายที่รุนแรงอาจเห็นภาพหลอนหรือชักได้
เช็กลิสต์ก่อนน้ำมา
ยาที่แพทย์สั่งให้เพียงพออย่างน้อยหลายวันถึงสัปดาห์ เก็บในถุงกันน้ำ พร้อมรายการชื่อยาและขนาดที่ใช้ สำเนาบัตรประชาชน บัตรนัด หรือเอกสารการรักษา และอุปกรณ์สำรองไฟสำหรับโทรศัพท์
จดเบอร์โทรสำคัญใส่กระดาษเก็บไว้ในถุงเดียวกัน ได้แก่ เบอร์ทีมบำบัดหรือสถานพยาบาลที่ดูแลอยู่ สายด่วนนิรภัย ปภ. 1784 แพทย์ฉุกเฉิน 1669 สายด่วนสุขภาพจิต 1323 และสายด่วนบำบัดยาเสพติด 1165 และตกลงกันในครอบครัวว่าใครจะดูแลใครหากต้องแยกกันอพยพ
ถ้าต้องอพยพไปศูนย์พักพิง
หากจำเป็นต้องใช้ยาต่อเนื่อง ควรแจ้งเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรืออาสาสมัครสาธารณสุขที่ดูแลศูนย์พักพิงเท่าที่จำเป็นต่อการดูแล ข้อมูลด้านสุขภาพของบุคคลได้รับการคุ้มครองเป็นความลับตามมาตรา 7 ของพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550
พยายามอยู่ใกล้คนในครอบครัว รักษาเวลานอนและเวลากินให้สม่ำเสมอเท่าที่ทำได้ และระวังสถานการณ์ที่อาจเป็นตัวกระตุ้น เช่น การรวมกลุ่มดื่มสุราในศูนย์พักพิง
อาการแบบไหนต้องรีบพาไปโรงพยาบาล
หากมีอาการชัก สับสน เห็นภาพหลอน หมดสติ หายใจผิดปกติ เจ็บหน้าอก หรือพูดถึงการทำร้ายตัวเอง ให้โทร 1669 ทันที ไม่ควรรอดูอาการหรือพยายามรับมือเองที่บ้าน
สำหรับอาการถอนที่ไม่รุนแรง เช่น นอนไม่หลับ หงุดหงิด หรือกระวนกระวาย ให้ติดต่อทีมบำบัดหรือสถานพยาบาลใกล้บ้านเพื่อขอคำแนะนำ และหากความเครียดหรือความทุกข์ใจยังคงอยู่เกิน 2 สัปดาห์ กรมสุขภาพจิตแนะนำให้ไปพบแพทย์
ถ้าไปสถานพยาบาลประจำไม่ได้
กรมสุขภาพจิตแนะนำว่า หากไม่สามารถเดินทางไปโรงพยาบาลประจำได้ ให้ติดต่อสถานพยาบาลใกล้บ้านไว้ล่วงหน้า และนำบัตรประชาชน รายการยา และประวัติการรักษาไปด้วย เพื่อให้ได้รับการดูแลต่อเนื่อง
หากยาเปียกน้ำท่วม สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) แนะนำให้ทิ้งยาที่สัมผัสน้ำท่วมหรือน้ำไม่สะอาด แม้จะอยู่ในขวดที่ปิดฝา และควรขอยาใหม่จากสถานพยาบาล ยกเว้นยาที่จำเป็นต่อชีวิตและหายาทดแทนไม่ได้ทันที ซึ่งอาจใช้ได้หากยาดูไม่เปลี่ยนแปลง
เพชรนาวา โฮปแคร์ ช่วยอะไรได้บ้าง
เพชรนาวา โฮปแคร์ เป็นสถานพยาบาลยาเสพติดเอกชนที่ขึ้นทะเบียนตามกฎหมาย ครอบครัวสามารถโทรปรึกษาเรื่องการดูแลผู้ที่กำลังบำบัดหรือเพิ่งเลิกยาในช่วงน้ำท่วมได้ ข้อมูลทุกอย่างเก็บเป็นความลับ
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล การปรับหรือหยุดยาทุกชนิดควรทำภายใต้คำแนะนำของแพทย์
คำถามที่พบบ่อย
ยาเปียกน้ำท่วม ยังใช้ได้ไหม+
FDA แนะนำให้ทิ้งยาที่สัมผัสน้ำท่วมหรือน้ำไม่สะอาด แม้จะอยู่ในขวดที่ปิดฝา และขอยาใหม่จากสถานพยาบาล ยกเว้นยาที่จำเป็นต่อชีวิตและยังหายาทดแทนไม่ได้ ซึ่งอาจใช้ได้หากยาดูไม่เปลี่ยนแปลง ระหว่างนั้นควรรีบติดต่อแพทย์
คนในบ้านดื่มเหล้าทุกวัน น้ำท่วมแล้วหาเหล้าไม่ได้ อันตรายไหม+
อาจอันตรายได้ การหยุดดื่มทันทีในผู้ที่ดื่มเป็นประจำอาจทำให้เกิดอาการถอนสุรา ตั้งแต่มือสั่น เหงื่อออก กระวนกระวาย ไปจนถึงเห็นภาพหลอนหรือชัก หากมีอาการรุนแรงให้โทร 1669 ทันที และควรปรึกษาแพทย์เรื่องการหยุดดื่มอย่างปลอดภัย
ควรบอกเจ้าหน้าที่ศูนย์พักพิงไหมว่ากำลังบำบัดยาเสพติด+
บอกเฉพาะเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่ดูแล และเท่าที่จำเป็นต่อการรักษา เช่น ยาที่ต้องใช้ต่อเนื่อง ข้อมูลด้านสุขภาพของบุคคลได้รับการคุ้มครองเป็นความลับตามมาตรา 7 ของพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550
ไม่แน่ใจว่าจะดูแลผู้ที่กำลังบำบัดช่วงน้ำท่วมอย่างไร ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญฟรี เป็นความลับ
แบบประเมินเบื้องต้น | เพชรนาวา โฮปแคร์
แหล่งอ้างอิง
- กรมสุขภาพจิตรับมือน้ำท่วม กำชับผู้ป่วยจิตเวชสำรองยา-เฝ้าระวังภาวะถอนแอลกอฮอล์ — THE STANDARD (27 ก.ย. 2569)
- กรมสุขภาพจิตแนะวิธี "ดูแลใจ" ก้าวผ่านน้ำท่วมอย่างมีสติ — กรุงเทพธุรกิจ (27 ก.ย. 2569)
- Safe Drug Use After a Natural Disaster — สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA)
- SAMHSA Disaster Technical Assistance Center — Supplemental Research Bulletin: People With Substance Use Issues and Conditions and Disasters (2567)
- มาตรา 7 แห่ง พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 — สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ
- สายด่วนนิรภัย ปภ. 1784 — ทำเนียบรัฐบาล
- สายด่วนบำบัดยาเสพติด 1165 — กรมประชาสัมพันธ์