คุยกับลูกเรื่องยาเสพติด เริ่มอย่างไรให้ลูกฟัง พร้อมตัวอย่างประโยคตามวัย

ทำไมต้องเริ่มคุยตั้งแต่เนิ่นๆ

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ (CDC) ระบุว่าผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ที่มีความผิดปกติจากการใช้สารเสพติด เริ่มใช้สารตั้งแต่ช่วงวัยรุ่นและวัยหนุ่มสาว ขณะที่สถาบันวิจัยยาเสพติดแห่งชาติสหรัฐฯ (NIDA) ระบุว่าการเริ่มใช้ตั้งแต่อายุน้อยเพิ่มโอกาสที่จะใช้ยาเสพติดชนิดอื่นต่อ

SAMHSA อธิบายว่าสมองของคนเรายังพัฒนาต่อเนื่องไปจนถึงช่วงอายุ 25 ปี แอลกอฮอล์และยาเสพติดจึงเป็นอันตรายเป็นพิเศษต่อเด็กและวัยรุ่น การคุยก่อนที่ลูกจะเจอสถานการณ์จริงช่วยให้ลูกมีคำตอบเตรียมไว้ในใจ

6 หลักการจากแนวทาง Talk. They Hear You.

เริ่มเร็วและคุยต่อเนื่อง ไม่ต้องรอให้ลูกเข้ามัธยม การคุยตั้งแต่ลูกยังเล็กทำให้พ่อแม่เป็นแหล่งข้อมูลที่ลูกไว้ใจ และเปิดช่องทางให้คุยเรื่องยากๆ ได้ในอนาคต

ฟังให้มาก ถามคำถามปลายเปิด และสนใจสิ่งที่ลูกเล่าอย่างจริงใจ แทนการรีบสั่งสอนหรือตัดบท

ใช้สถานการณ์ในชีวิตประจำวันเป็นจุดเริ่ม เช่น ฉากดื่มเหล้าในละคร ข่าวยาเสพติด หรือเพื่อนบ้านที่เมา แล้วคุยถึงความเสี่ยงด้วยภาษาที่เหมาะกับวัย

เป็นแบบอย่างที่ดี ลูกเรียนรู้จากสิ่งที่พ่อแม่ทำมากกว่าสิ่งที่พ่อแม่พูด

ฝึกการตัดสินใจ ลองเล่นบทบาทสมมติให้ลูกได้ซ้อมปฏิเสธเมื่อเพื่อนชวน

บอกความคาดหวังให้ชัด โดยเฉพาะกับลูกวัยรุ่น ว่าครอบครัวมีกติกาเรื่องเหล้าและยาเสพติดอย่างไร และถ้าฝ่าฝืนจะเกิดอะไรขึ้น

ตัวอย่างประโยคตามวัยของลูก

วัยประถม เน้นเรื่องการดูแลร่างกายและความปลอดภัย เช่น "ยาที่หนูกินได้ต้องเป็นยาที่พ่อแม่หรือหมอให้เท่านั้นนะ ถ้ามีใครเอาอะไรแปลกๆ มาให้กิน ให้มาบอกแม่ก่อน"

วัยมัธยมต้น เริ่มคุยเรื่องแรงกดดันจากเพื่อนและข้อมูลที่ถูกต้อง เช่น "ที่โรงเรียนมีคนพูดถึงบุหรี่ไฟฟ้าหรือเหล้าบ้างไหม ลูกคิดยังไงกับเรื่องนี้"

วัยมัธยมปลาย คุยแบบผู้ใหญ่ และวางแผนร่วมกัน เช่น "ถ้าไปปาร์ตี้แล้วรู้สึกไม่ปลอดภัย หรือคนที่จะขับรถไปส่งดื่มมา โทรหาพ่อได้เลยทุกเวลา พ่อจะไปรับโดยไม่ถามอะไรก่อนในคืนนั้น"

ประโยคที่ควรเลี่ยง

เลี่ยงการขู่เกินจริง เช่น "ลองครั้งเดียวก็ติดตลอดชีวิต" เพราะเมื่อลูกเห็นเพื่อนที่ลองแล้วยังดูปกติ ลูกจะเลิกเชื่อข้อมูลอื่นๆ ที่พ่อแม่บอกด้วย ให้ข้อมูลที่ถูกต้องและอธิบายความเสี่ยงตามจริงจะได้ผลกว่า

เลี่ยงการตั้งคำถามแบบกล่าวหา เช่น "แกไปเสพยามาใช่ไหม" และการเปรียบเทียบกับลูกคนอื่น เพราะทำให้ลูกตั้งป้อมป้องกันตัวและปิดการสื่อสาร

ถ้าลูกยอมรับว่าเคยลอง

ตั้งสติก่อนตอบสนอง ขอบคุณลูกที่กล้าบอกความจริง เพราะความซื่อสัตย์นี้คือสิ่งที่พ่อแม่อยากรักษาไว้ จากนั้นถามด้วยความอยากรู้ว่าลองอะไร บ่อยแค่ไหน ลองเพราะอะไร และรู้สึกอย่างไร

บอกจุดยืนของครอบครัวอีกครั้งอย่างใจเย็น และตกลงกันว่าจะทำอะไรต่อ หากลูกใช้บ่อย ใช้หลายชนิด หรือเริ่มมีผลต่อการเรียนและพฤติกรรม ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินโดยเร็ว เพราะยิ่งช่วยเร็ว ยิ่งมีโอกาสหยุดปัญหาได้ก่อนลุกลาม

พ่อแม่ไม่ต้องรับมือคนเดียว

สถาบันวิจัยยาเสพติดแห่งชาติสหรัฐฯ (NIDA) ระบุว่าความผูกพันในครอบครัวและการติดตามดูแลของพ่อแม่เป็นหัวใจของการป้องกันยาเสพติด แต่ถ้ากังวลว่าปัญหาเกินกว่าที่ครอบครัวจะรับมือเองได้ สามารถโทรสายด่วนบำบัดยาเสพติด 1165 หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการเสพติดได้

เพชรนาวา โฮปแคร์ เป็นสถานพยาบาลยาเสพติดเอกชนที่ขึ้นทะเบียนตามกฎหมาย พ่อแม่สามารถโทรปรึกษาทีมผู้เชี่ยวชาญเพื่อขอคำแนะนำเบื้องต้นและแนวทางที่เหมาะสมได้ ข้อมูลทุกอย่างเก็บเป็นความลับ